22 Haziran 2018 Cuma Saat 16:26 // Krdistan Stratejik Aratrmalar Merkezi
HER KES BERXWEDANA ZAP YA 9 ROJ TNE BRA TIRKIY

tfaqa AKP-MHP ku ji hilbijartinan re end roj man careke din operasyona ser Qendl an rojev.

BEHDNAN tfaqa AKP-MHP ku ji hilbijartinan re end roj man careke din operasyona ser Qendl an rojev. Lekern tirk di qadn pmergeyan de gelek baregeh qereqoln seyar ava dikin beranber v nnern PDK YNK bdengiya xwe didomnin. Ji bo hem bdengiya rayedarn hikumeta baur Kurdistan hem j ermezarkirina r gel baur Kurdistan ber bi Qendl ve diherikin. Pmergeyn ber yn bibn ahid berxwedana Zap ya 2008an diyar kirin ku ligel TSK bi rn hewa bejahiy de bi hem ekn teknolojk xwestin bikevin Zap l ten karibn 9 roj bimnin, ji ber v yek w tu ens wan tunebe. 

Ji aliy tfaqa AKP-MHP ku end roj ji hilbijartinan re may Operasyona Qendl ann rojev, ji hla muxalefet ve v hewildan wek tirsa windakirina hilbijartin rove dikin. Pisporn ku herem nas dikin tnin ziman ku ji serkeftin zdetir w tkyn jiyan bikin. Her wiha derbar pit perdeya operasyona htmal de j roveya her iqas mudaxeleya Dewletn Yekbyiyn Amerka (DYA) ya li ser ran heye ewqas j Tirkiye ji v sd werbigire ku ji bo di hilbijartinn 24 hezran de dengn nijatperestan bi aliy xwe ve bikne hem j xwe bigihijne Nift (petroln) Misul Kerkk. 

Hat diyarkirin ku TSK li ser girn Bradost Berazgir a di qada pmergeyn PDK ya Herma Baur Kurdistan de ava dikin, dsa ji gund Mawa ya girday naveya emznan a Culemerg bi bombeyn obus hawan heremn Xakurk, Geliy Re, Llkan Xinr hedef digirin. Di aliy din de j balafirn er kef li ser herem bnavber digerin. Li herma Llikan Xakurk di navbra lekern tirk HPGyiyan de pvn berdewam dikin, t gotin ku gelek leker hatine kutin gelek j birndar hene. 

 

PDK YNK BDENGIN, GEL J BER BI QENDL VE DIHERIKIN

Rayedarn PDK YNK li dij lekern tirk n di qadn ku di bin qontrola pmergeyan de qereqoln seyar ava kirine bdengiya xwe didomnin. Ji ber v yek j t gotin ku diyare PDK, YNK hikumeta baur Kurdistan pitgiriy didin v hewildana dagirkeriy. Li aliy din j gel baur Kurdistan nerazbnn xwe bi alakiyn mea ber bi Qendl ve tnin ziman. Gel baur Kurdistan, di pengtiya Tevgera Ciwann Welatparz Kurdistan Rxistina Jinn Ciwan n Tkoer, di eroveya qonaxa duyemn a pngava Ser Hilde de ji 8 hezran vir ve bi mea Qendl alakiya mertaln zind didomin. Pitre j bi dor ji Silman, Hewlr naveyn wan bi kombna saziyn sivl ande diin Qendl bi daxyaniyan hewildana dagirkeriy bdengiya hikumeta baur Kurdistan ermezar dikin.

 

DEWLETA TIRK J 1983AN VE LI SER BAUR OPERASYONAN DIKE ENCAM...

Tirkiye ji 25 gulana 1983an ve li ser axa Herma Kurdistan a Federal operasyonan dimene. Operasyonn saln 80 de piran bi hevpeymann ewlekariya snor a di navbra welatn Iraq Tirkiy ve tn girdan, operasyon di eroveya opandina germ de, di navbera 5 10 klometreyan ve snor diman. Ev hevpeymann ku di navbra Seddam Huseyin Tirkiy de her tim dihatin n kirin, operasyona nav opandina germ l dihat kirin bi erkirina hzn navnetewey re di saln 90 de zivir bicihbna herem. P hzn xwe bi yekneyn bik veart bicih bn, bi dawiya sala 1996an de j hzn leker yn mezin bi awayek vekir hatin bicihkirin. Bi van hzan re bi taybet li qesaba bajarokn girdayn Dhok Zaxoy baregeh hatin kirin. Di operasyonek sala 1997an de tang seyarn zirx yn tirk li nz snor ran ketin heta herma Soran a Hewler yan qesabaya oman a girday naveya Diyana hatin. Ev tang seyarn zirx ku pitre heta qesabaya Haci Umran a Deriy Snor a ran hatin, xwestin di gundn wek Pirdal, bergirk yn Qendl mewziyan bikin. L titn ku difikirn nikaribn pkanbna near man ku vegerin bargehn xwe yn li Bamern, eladiz, Amediy, Kanmas, Zaxo Duhok. Operasyona bejahiy ya her daw hatib kirin di 2008an de Operasyona Zap ku jixwe ew j encax 9 rojan karibn xwe bigirin. Tkyna (fiyasko) v operasyon jixwe Serok Git ya Arta Tirkiy Yaar Buyukanit lixwe mikr hatib. 

 

Pit saln 2000an awan armanca operasyonan hineke din cuda bn. Lewra destpka saln 2000 serdema desthiladariya AKP dest p dikir. Ji sala 2007an ve d havn, zivistan, payz, bihar b navber bombardimana heway dihat kirin. orea Rojava ku di sala 2012an de pk hat, armanca rast veartbna van operasyonan derxist hol. Armanca van operasyonn hatibn zdekirin her ar pereyn Kurdistan careke din dagirkirin b. Bi van operasyonan ku -ji aliy Serok Git ya AKP Tayp Erdogan ve gelek caran aciziya xwe tan ziman- dixwestin Hevpeymana Lozan njen bikin. Ango ew snor Msak-i Mill ya ji hol hatib rakirin di sedsala 21emn de careke din Osmaniyeke n biafirnin. Ev rew iqas ji bo kurdan ewqas j ji bo ran, Sriye Iraq j xeteriyek mezin dikir. Hikumeta AKP Tayp Erdogan ku bertekn w werin hs kir PKK wek hincet nan da xwest armanca xwe vere. 

 

TSK DI CIH KETYEY JI ALIY GERLAYAN VE HATIYE DORPKIRIN

TSK, di hla erdnigar de ew j ji aliy snor ran ve di navbra 20-30 klometre ketiye hndir, bi taybet di gir iyayn Llikan, xakurk, Bradost Berazgir de ji aliy gerlayn HPG ve hatiye dorpkirin. 

Pisporn ku herem nas dikin, diyar dikin ku PKKy li gor awantaj dezawantajn erdnigariy hesaba xwe dikin wisa tkon didin derbar tevgerna ern gerlatiy de ev agah dan: Gerlayn Tupacamaro ya li Uruguay gerlatiya det, yan di det de ikeftn pir veart dikin tkon didin. Gerlayn Filstn bi bicihkirinek cuda, bi waza diz tkon didin. PKKy, daristann pir girt yn iyayn kurdan de, geliyn kur ji xwe re wek wargeh hildibijrin tkon didin. Terz er gerlay, tam berovaj terz er arta nzam ye. Ango qad nagire. Heremn rizgarkir ava dikin l di wan herman de j tedbrn ewlekariy digire, girngiy dide veartiy. Ji ber v yek PKKy hema bje di hem iyayn her ar pereyn Kurdistan de hakimiyeta w heye. Lewra jibil PKKyiyan kes ne dikare di wan iyayan de bimne, jiyan bike ne j dikarin cihwar bibin. Ew di ser erdnigariya pir hik, iyayn as de j tevgern esas digirin. Ji bo v j hem di ser her der de hakimiyeta w heye, hem j tuneye. Ev j ji taybetmendiya terz er a gerlatiy t. 

Hat ragihandin ku TSK, di operasyonn ber de bi hza bejah bi pitgiriya heway dixwest bikeve qadan, l taqtka v car ew j serweriya araz ya gerla, hostatiya bikaranna iyay ba dizanin bi helkoptran lekeran datnin. Ji ber v yek j near dimnin ku her du roj carek wan lekern daxistine biguhernin. Hat gotin ku ligel Tirkiye cihn ku ketiyey ji wateya cografk zdetir zagonn siyas yn navnetewey herem binp dike j, pirsgirka esas ya ji bo hzn hatine bicihkirin ew e ku hza li hember wan ne hzek arteke nzam ye, ji bo nhatin, tevgerna w her der dikare bikar bne ye. Ji bo v yek j lekern bi helkoptran hatine danne bi cih dikin di demek nz de ji aliy gerlayan ve tn dorpkirin. Ligel bi helkoptr, balafirn er kef bnavber pitgiriy didin lekeran j l her tim yn darbe dixwn j lekern tirk bixwe ne. 

REWA HZN HEREM

Hat diyarkirin ku Tirkiye bi DYA re li dij ran hin lihevkirinan pk aniye, DYA dixwaze ya Tirkiyey di mudaxelekirineke htmal a li dij ran bide ixlandin. ran j, destr da Tirkiyey bi ert ku zde pve nee hem di Rojava Bakur Sriy de hin gavan bavje, ew hewildana dagirkirina li ser Herma Kurdistana Federal heta astek wek temaeker dimne. L t nirxandin ku ran eger Tirkiye asta ku berjewendiyn w ya Iraq Kurdistan dixe xeteriy derbas bike d mudaxele bike. Lewra her iqas di bin gotina Em bikevin Qendl razemeniya hilbijartin ya tfaqa AKP-MHP hebe j, di aliy din de av berdaye ax petroln Misl Kerkk. DYA,Netewey Yekby (NY) hem saziyn navnetewey ji ber plann xwe yn ya Tirkiyey li dij ran ixlandin ji hewildana dagirkirina Tirkiyey re bdeng dimnin. Tirkiye ku di zanebna v yek de ye ji xwe re wek firsend dibne tevdigere di aliy din de j neare ku tawzan bide. ran j di firqa plana DYA ku dixwaze ya Tirkiyey li dij w bikar bne l heya daw disekine dixwaze ya Tirkiyey ji DYAy qt bike.   

T nirxandin ku Iraq di nava pirsgirkn cid de difetise. T gotin pirsgirkn bi kurdan re dijn, dsa pirsgirkn bi pkhateyan re dij3i, di nava heman pkhateyan de li dij hev pirsgirkn cur bi cur hene. Her wiha dest veart ya Tirkiyey ku di Kerkk de Cebheya Tirkmen (TC) rola neyn bilze. Pirsgirkek din a ku Iraq p ve mijl dibe j er w ya bi DAI El Qade ye. Ji ber tkiliya Tirkiye ya bi DAI El Qade Serok Komar ber ya Iraq Tarik Haim ya li Tirkiyey ye, nahle ku Iraq li hember Tirkiy helwestek zelal nan bide. Lewra Tirkiye dikare ji n ve van koman bixe tevger ya Iraq bi ereke girantir re r bi r bihle. L ligel v yek j Iraq end roj ber bi daxuyaniyek diyar kir ku ew v dagirkirin qebl nake ji v dagirkirin neraziye. Li dij v tit p hat kirin ava ku dihate Iraq bi armanca tehdd hat qt kirin. Hat diyarkirin ku ev tehdta vekir hat kirin, dibe ku li pit perdey gelek tehddn din j hebin.

Bdengiya hikumeta Kurdistan j, avkaniya xwe ji hin cure pirsgirkn li ba^ru dij digire. Hem partiyn li Baur Kurdistan, t gotin ku ji yek zdetir meyila wan heye, her wiha di her partiy de j pir zde dengn cuda hene. T gotin ku hikumeta baur niha ji du partiyan pk t ev her du part j di mijara pketin tehddn ser herem heman bertek nan nadin an j eyn nafikirin. Di rojn bihor de Sefn Diza li ser nav hikumet daxuyan dab nnern YNK red kiribn. Sedema esas ya bdengiy tkiliya abor ya serokwezr hikumet bi Tirkiyey re heye, di heman dem de razemeniyn hin kesn nz serokwezr li Tirkiyey hey ye. Ji ber v yek eger nerazbn nan operasyoneke htmal a Tirkiy bidin ditirsin ku ew tkiliyn wan n abor zirarek mezin bibne. Jixwe Tayp Erdogan j v yek ba bikar tne.

DI QADN R TN KIRIN DE BI SEDAN GUND HENE

Ji pmergeyn kevin Biryad Behrem ku li bajarok ildiz ya herma Bhdnan dij, diyar kir ku di qadn rn tn kirin de bi sedan gund, hezaran sivl jiyan dikin bi van ran re gund jiyana wan hemyan di xeteriy de ye. Behrem, an ziman ku ji sala 2007an unde di rn heway de sed zdetir jin, zarok, xtiyar jiyana xwe ji dest dane ev tit gotin: Sivln herem di dema Seddam Huseyn de j axa xwe bernedan. D ji ber van ran j axa xwe bernedin. Malbatn li vir di dema Seddam de bi sedan ehdan dane l ligel w yek j axa xwe bernedane. Ji ber ku ev der axa wan e. Jibil w debara xwe j ji vir dikin. Ji ber v yek j ji bo mirovn vir hem di hla erdnigar, hem abor hem j siyas de ev der xwed girng wate ye.

Her wiha Behrem, ji rayedarn Tirkiyey yn dixwazin bi operasyonek bikevin Qendl, operasyona Zap ya sala 2008an bibrxist wiha got: Ez di w dem de li herem bm, em bn ahid. Em pmergeyn kevin di nava xwe de diaxiv digot ev qad tam li gor er jiyana geryan e. Leker qet nikarin di vir biser bikevin. Jixwe her kes b ahid, TSK ligel hem propagandaya ek teknkn er j ten 9 rojan karibn bimnin. Ji bo w em ji niha ve dibnin ku leker b helkoptr, b balafirn er kef nikarin gavek j bavjin. Li gel rn heway gerla derbeyn cid li lekern ku bi helkoptran li Xakurk bi cih kirine dixin.

Krdistan Stratejik Aratrmalar Merkezi

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http://kursam.org/index.html- http://kursam.net/index.html