MUSUL OPESYONU, GÜÇ DENGELERİ ve SAVAŞAN GÜÇLERİN ANALİZİ-1
Politik Analiz / 02 Nisan 2016 Cumartesi Saat 10:36
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
24 Mart tarihinde Musul’u DAİŞ’ten kurtarmak için Maxmur-Geyara hattında “Fetih Operasyonu” adıyla bir operasyon başlatıldı. Operasyonun başlamasındaki amaç, katılan güçler ve hedeflerine bakıp kısa bir süredir tarafların ilerleme-gerileme durumları ve kayıplarına bakıldığında yapılması planlanan büyük Musul operasyonun başarısının-başarısızlığının nasıl olacağı ortaya çıkıyor.

24 Mart tarihinde Musul’u DAİŞ’ten kurtarmak için Maxmur-Geyara hattında “Fetih Operasyonu” adıyla bir operasyon başlatıldı. Eş zamanlı olarak da Şengal cephesinden YBŞ güçleri de Musul’un batı cephesinden operasyon başlattı.

Maxmur-Geyara Musul’un doğusuna düşen Musul’a bağlı Kürtler ve Arapların yaşadığı geniş bir coğrafyaya sahip alanlardır. Geyara, Musul kenti DAİŞ’e teslim edildiğinde kısa bir süre sonra DAİŞ’in kontrolüne geçen Arap halkının yaşadığı bir yerleşim yeridir. Maxmur, Saddam rejimi döneminde Araplaştırma politikası dâhilinde Araplaştırılmak istenen bir yerleşimdir. Saddam rejimi devrildikten sonra Arap ve Kürt nüfusu Maxmur’da dengelendi, hatta sonraları Kürt nüfusu çoğunluk haline geldi. 2014 Ağustos ayında yapılan DAİŞ saldırısından sonra Maxmur’a geri dönüşler başlayınca daha önce orada ikamet eden Arap ailelerden kimse dönmedi. Bir kısmı KDP’nin denetiminde olan başka alanlara geçerken, köylerde yaşayan büyük bir kesimi DAİŞ’e katıldı.

Maxmur alanı Irak anayasasının 140. Maddesi gereği statüsü belirlenemeyen Kürdistan topraklarından bir parçadır.

İdari ve askeri olarak KDP’nin denetiminde bulunsa da, halkın büyük çoğunluğu YNK’yi desteklemektedir.

Başurê Kürdistan ve Irak sınırında yer aldığı için konum itibariyle stratejik bir öneme sahiptir.

Maxmur’a bağlı büyük bir alan hala DAİŞ’in denetiminde bulunmaktadır. KDP’nin Kürdistan topraklarını DAİŞ’ten temizleyeceğiz propagandalarına rağmen, bu alanın kurtarılması için her hangi bir çabasının olmadığı ortadadır.

En son Irak askerlerinin Şubat ayından itibaren bölgeye gelmesi ve ABD’liler tarafından uzun zamandır eğitilen Haşdi Watani güçleriyle beraber Koalisyon uçaklarının öncülüğü ve desteğiyle bir operasyon başlatıldı. Musul’un doğusunda belirtilen güçler operasyona katılırken, batı cephesinde de YBŞ güçleri tarafından 1600 kişilik bir askeri güçle büyük ve etkili bir operasyon başlatıldı. Operasyon başladıktan dört gün sonra kötü hava koşulları gerekçe gösterilerek durduruldu. 4 günlük operasyonda YBŞ güçleri batı cephesinde önüne hedef koyduğu alanları özgürleştirirken, Irak ordusunun doğu cephesinde ki operasyonu pekte iç açıcı olmayan sonuçlar doğurdu.

Operasyonun başlamasındaki amaç, katılan güçler ve hedeflerine bakıp kısa bir süredir tarafların ilerleme-gerileme durumları ve kayıplarına bakıldığında yapılması planlanan büyük Musul operasyonun başarısının-başarısızlığının nasıl olacağı ortaya çıkıyor.

Başlatılan Operasyonun Hedefi ve İlerleme Durumu

Uzun süredir Musul operasyonunun ne zaman başlatılacağı ve kimlerin katılacağı tartışma konusudur. Musul’un petrol rezervlerinin zenginliği ve kozmopolit yapısı Musul savaşında ve sonrasında oluşturulacak olan yönetimde kimlerin yer alacağı konularında büyük anlaşmazlıklar ortaya çıkarıyor. 24 Martta başlatılan “Fetih Operasyonu” her ne kadar Musul’u kurtarmaya yönelik bir operasyon olarak değerlendirilse de, sahada savaşan ve cephe gerisinde operasyonun gidişatını izleyen güçler değerlendirildiğinde pekte ciddi bir operasyon olmadığı görülecektir. Sadece Musul’un batı cephesinde YBŞ güçlerinin başlattığı operasyonda ilerleme kaydedilip, ileride yapılacak olan operasyona dâhil umut vaat etse de diğer cephelerde ki durum hiçte iç açıcı değil.

Yapılması planlanan Musul operasyonunun 2 aşamalı olarak yapılması hedefleniyor. Birinci aşamada, Irak’ta bulunan bütün askeri güçlerin bir şekilde operasyona katılması tartışılırken (nihai bir karara varılmadığı için hala tartışma konusudur), 2. aşama da Musul’un demografik yapısı göz önüne alınarak kimlerin katılabileceği üzerine tartışılıyor. Yapılan tartışmalar demografik yapı üzerine kamuoyuna sunulsa da asıl tartışma konusunun Musul’a kimin, kimlerin hâkim olacağıdır. Nihai kararların Irak Merkezi hükümeti tarafından verileceği dile getirilse de asıl hedefi belirleyen ve kimlerin katılabileceğinde ağırlıklı olarak karar veren ABD’dir.

Üzerinde tartışılan Musul operasyonunun 1. aşaması olarak değerlendirilen aşama Musul merkezi dışında kalan ilçe ve köylerin temizlenmesidir. Bu alan öyle küçümsenecek derecede bir alan değildir. İçerisinde Tel Afer’den tutalım, Kerkük’e bağlı Hewice ilçesine kadar olan bölgeleri kapsıyor. Bu alanların içerisinde DAİŞ’in petrol merkezlerinden olan Beyci ve Şırgat da var. Planlamaya göre, çevre temizliğinde Irak ordusu, Peşmerge güçleri, YBŞ kuvvetleri, Haşdi Şabi, Haşdi Watani katılacak. Bunlara destek olarak da Koalisyon güçlerine bağlı savaş uçakları operasyona destek verecek. Eğer operasyonun 1. Aşaması başarıya ulaşırsa 2. aşamasına geçilecek.

Nihayetinde operasyonun 1. aşaması başlatıldı. Irak askerleri ve Sünni Haşdi Watani güçleri Musul’un doğu cephesi olan Maxmur cephesinden 5 bin civarında büyük bir askeri güçle operasyon başlattılar.

Operasyonun ilk iki gününde yapılan açıklamalara göre 6 köyü DAİŞ çetelerinden temizleyen güçler, Nasr köyüne ulaştıktan sonra tıkanma başladı. Operasyon başlamadan bir hafta öncesinde savaş uçakları bölgeyi yoğun bir şekilde bombaladı. Savaş uçaklarının yoğun bombardımanı ve 5 bin civarında askeri gücün saldırısına rağmen DAİŞ çeteleri bu cephede büyük bir direnç gösteriyor. DAİŞ Musul’un her cephesinde büyük hazırlıklar yapmış durumda. Yer altı mevzileri ve mayınlanmış arazisiyle saldırılara karşı koyacağını şimdiden göstermiş durumda. Operasyonun ilerleyememesinin illaki DAİŞ’in gücü ve yaptığı büyük hazırlıklar değil. Irak ordusunun böyle bir savaşı tek başına yürütecek gücü ve deneyimi yok. İki yıldır Irak’ta yaşanan savaş en azından bunu gösterdi.

Operasyonların ilerleyemeyişinin büyük nedeninin DAİŞ’in hazırlıkları ve savaş kanlığı olmadığını belirlemek için Batı cephesine bakmakta fayda var.

Musul’un batı cephesin de YBŞ-HPG-YJA STAR güçleri ile Peşmerge güçleri bulunmaktadır. Peşmerge güçleri daha operasyona dâhil olmuş değiller. YBŞ güçlerinin başlattıkları operasyonda 20 km uzunluğunda 10 km genişliğinde içerisinde stratejik bölge ve köylerin bulunduğu büyük bir alan özgürleştirildi. Yüzlerce çete öldürüldü bu operasyonda.

Yapılan operasyon Doğu cephesinde şimdiden tıkanmış durumdadır. Birkaç köylük bir ilerlemede büyük kayıplar veren Irak ordusu operasyonun ileri aşamasında çok büyük zorluklarla karşılaşacağa benziyor.


Aram Serhat

Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net – www.lekolin.info - www.navendalekolin.com

Parveke

TAGS(ETIKETLER): MUSUL  OPESYONU  GUC  DENGELERI  ve  SAVASAN  GUCLERIN  ANALIZI-1  

Bu Yazıya Henüz Yorum Eklenmemiş.