ROJAVA’DA 365 GÜN BOYUNCA 8 MART
Kadın / 08 Mart 2016 Salı Saat 09:31
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Kürdistan’da ilk 8 Mart kutlaması, 1990 yılında Amed kentinde İnsan Hakları Derneği binasında yapıldı. Rojava’da 1987 yılında yapılan ilk kutlama bir evde gizli bir şekilde yapıldı. İlk kutlamadan bugüne elbette çok şey değişti, Rojavalı kadınlar 365 gün 8 Mart ve devrimin coşkusu ile ilerleyerek Ortadoğu'ya örnek teşkil ediyorlar.

8 Mart 1857 tarihinde ABD’nin New York kentinde 40.000 dokuma işçisi daha iyi çalışma koşulları istemiyle bir tekstil fabrikasında greve başladı. Ancak polisin işçilere saldırması ve işçilerin fabrikaya kilitlenmesi, arkasından da çıkan yangında işçilerin fabrika önünde kurulan barikatlardan kaçamaması sonucunda çoğu kadın 129 işçi can verdi. ABD’de kadın işçilerin bu katledilişi nedeniyle, Kopenhag’da 1910 yılında toplanan Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda 8 Mart, Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak belirlendi. 8 Mart, 1975’te BM tarafından Dünya Kadınlar Günü ilan edildi.Kürdistan’da ilk  8 Mart kutlaması, 1990 yılında Amed kentinde İnsan Hakları Derneği binasında yapıldı. Rojava’da 1987 yılında yapılan ilk kutlama bir evde gizli bir şekilde  yapıldı.

Aslında o dönemki, 8  Mart etkinlikleri kutlamadan ziyade kadın örgütlenmesinin zeminini daha güçlü oluşturmak içindi. Bu vesile ile yüzlerce kadın Kürdistan Özgürlük Hareketi ve kadın siyasal mücadelesi saflarında yer aldı.

Rojava Devrimi ardından ilan edilen özerklik sistemi ile 8 Mart’ın sahip olduğu önem daha da yoğunluk kazandı.  Rojavalı kadınlar adeta hergünü 8 Mart’a dönüştürdü.

 

Baas Rejimi 8 Mart’ı Kendi Tekeline Aldı

Rojava’nın Suriye’ye bağlı olduğu zamanlarda da 8 Mart sadece Baas rejim partilerinin iktidarı altında kutlanıyordu. Bunun dışında tüm kutlamalar yasaklanmıştı.

Birçok sol parti, 8 Mart’ı gizlice kutladı. Rojava’da Kürdistan  Özgürlük  Hareketi’nin varlığının hissedilmeye başlanmasıyla 8 Martı evleride yapılan toplantılarla kutlanırken, 2004 yılında Kürt kadınları geleneksel kıyafetleri ile Qamışlo’nun Terteb köyünde  8 Mart kutlamaları için bir araya geldi. Kutlamaya Baas güçlerinin müdahale etmesiyle kutlama yarıda kaldı.

Öcalan İle Başladı     

Rojava’da her ne kadar öncesinde kimi faaliyeetler yürütülmeye çalışılsa da örgütsel bir forma kavuşma çabaları Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın Suriye sahasına geçmesi ile başladı.Öcalan’ın Ortadoğu’ya geçmesi sonrası Lübnan ve Suriye’de kadın mücadelesi yeni bir aşamaya evrildi. Felsefe, yaşam ve toplumsal alan çalışmalarında kapsamlı bir mücadele atağı başladı. Öcalan, burada yaklaşık 20 yıl boyunca ‘nasıl yaşamalı’ ve ‘ hakikat yaşamı’ sorularına cevap arayan bir arayış mücadelesi yürüttü. Öcalan, kadının toplumsallaşmanın ve yaşamın yaratıcısı olarak adlandırdı.

 

İlk Adımlar

Rojava’daki kadın çalışmaları 1980 yılında start aldı. Kürdistan’ın diğer parçalarında da ‘Kadın olmadan yaşam olmaz, özgür kadın özgür toplumdur’ şiarıyla çatışmalar yürütüldü. 1987 yılında Rojavalı kadınların içerisinde Avrupa’da Kürdistan Yurtsever Kadınlar Birliği (Yekîtiya Jinên Welatparêz ên Kurdistan – YJWK) ilan edildi. Bu temelde Rojava’da yürütülen çalışmalara çok sayıda kadın katıldı.

 

Rojavalı Kadınlar Sembolleşti

1990 yılı başlarında Rojavalı çok sayıda kadın mücadele saflarına dahil oldu. Toplumsal çalışmalara katılım gösterene büyük saygı duyulmaya başlandı. Bu süre zarfında çok sayıda Rojavalı kadın sembolleşti. Rûken Efrîn, Dîcle Kobanê ve Sozdar Zinar, Rojava’dan mücadele saflarına katılan ilk kadınlar oldu. Her üç devrimci kadın,mücadele içerisinde imza attığı başarılı pratiklerle adları sıkça duyulur oldu.

 4 Parça Kürdistan’da 300 Rojavalı Kadın Savaşçı Yaşamını Yitirdi

2000li yıllara kadar Rojavalı kadınlar, 4 parça Kürdistan’da verilen özgürlük mücadelesine katıldı.  1980’den 2000’e kadar Azîme, Berçem, Fîdan, Rûken, Bêrîvan, Şîlan, Şervin Derik, Dilan Derik, Sozdar Dêrik gibi yaklaşık 300 Rojavalı kadın özgürlük savaşçısı yaşamını yitirdi.

Rojava’da iğne ile kuyu kazıldı

Rojavalı kadınların mücadele saflarında elde ettiği başarılar toplumsal alanda da yankı bulmaya başladı. Yaratılan her değer için ciddi bedeller ödendi. Özellikle Baas rejiminin imha,inkar  ve gerici siyasetine karşı kadınlar tarafından soluksuz  bir  mücadele yürütüldü.

İlk 8 Mart Kutlaması

Kadınlar, 8 Mart’I bir mücadele olarak kutluyor. Rojava’da ilk 8 Mart 1987 yılında Qamışlo’da kutlandı. 2008 yılına kadar 8 Mart evlerde toplantı edasıyla kutlandı.

1995 yılında mücadele kadınların ilgisini çekmeye başladı ve köy, kasaba, mahalle, sokak ve kentlerde kadınlar ev ev gezerek özgür ülke ve özgür kadın felsefesi için örgütleme çalışmalarına başladı. Çoğu kez kapılar yüzüne kapandı ve  hakaretlere varan sözlerle karşı karşıya kaldılar. Rejim polis ve askerlerince yüzlerce kadın tutuklanarak fiziki ve psikolojik işkencelere maruz kaldılar.

 

Gizli Toplantılardan Kitlesel Kutlamalara

2000li yıllarda  kadın örgütlüğünde önemli adımlar atıldı. 2003 yılında PYD’nin ilan edilmesi ile kadınların özgün mücadele saflarına yüzlerini  dönmeye başladılar.

İlk Kitlesel 8 Mart

Rojava’daki ilk kitlesel 8 Mart Qamışlo’nun Terteb köyünde gelneksel Kürt kıyafatleri ile binlerce kadın bir araya geldi. Fakat rejim güçleri kutlamaya müdahale etti.

 

İlk Kadın Örgütü: Yekîtiya Star

Kadınlar yaptıklarını kapsamlı tartışmaların ardından 15 Ocak 2015 tarihinde ilk kadın konferansını gerçekleştirdiler. Konferans sonunda “Yekîtiya Star” kadın örgütü ilan edildi. Konferansta Rojava, Suriye ve Lübnan’da kadın çalışmaları yürütülmesi kararı alındı.

İlk Şehit

Rojava,Suriye ve Lübnan’da yürütülen toplumsal çalışmaların hız kazanması ile birlikte Baas rejimi onlarca kadını tutukladı. Tutuklanan isimlerden bir tanesi de Nazliye Keçel( Xela Derik) idi. 2004 yılında Qamışlo haber esnasında tutuklanan Keçel’den bir daha alınamadı.

 

Kadın mücadele öncülerinden Şilan Kobani(Meysa Baki), 29 Kasım 20014 yılında 4 yoldaşı ile birlikte Musul’da düzenlenen saldırı sonucunda yaşamını yitirdi.

2004 yılında Halepçe Katliamını anmak münabesetiyle düzenlenen etkinliklere müdahale eden Baas rejim polisleri Ferîde Ehmed Reşîd ve  çocuğu Arî Welo Efrin’de katledildi.

Devrimin Öncüleri

Rojava Devrimi ardından kadınlar savunma,toplumsal çalışmalar, kültür,diplomasi ve yönetim alanlarında ilan ettikleri özgün örgütlülükler ile kadın mücadelesinde önemli adımlar atıldı.kadın Savunma Birlikleri’nin ilan edilmesi ile birlikte Ortadoğu’da kadın özgürlük umutları yükselmeye başladı.Nitekim birçok farklı kesimden kadın YPJ saflarına katıldı. YPJ’nin ilk kadın şehidi Silava Efrin oldu. YPJ saflarında şu ana kadar **** kadın şehit verildi. YPJ’nin ardından kuruluşu ilan edilen Kadın Asayiş Güçleri de kadın mücadelesi açısından atılan önemli bir adım oldu.

 

Devrimin İlk Şehidi

Kadınlar toplumsal alanda zorlu bir mücadele ve dolayısıyla bedeller verildi. Yekîtiya Star üyesi Gulê Selmo, Halep’in Şêxmeqsud  2012 tarihinde Baas rejimi tarafından açılan ateş sonucu ağır yaralandı ve hastanede 3.gün sonunda yaşamını yitirdi.

Selmo’nun cenazesi kitlesel bir törenle kadınların omuzlarında toprağa verildi. Gulê, devrim sürecinin ilk şehidi olarak adlandırıldı.

Kadın Eliyle Sistem

Kürt kadınları 4 yıl boyunca özerklik sistemine kadın eliyle şekil verdiler. 21 Ocak 2014 tarihinde Cizir’de demokratik özerklik sistemi ilan edildi, kadınlar üst düzeyde sorumluluk aldılar. Yine Kobani ve Efrin’de de tüm toplumsal ve kurumsal çalışmalar eşbaşkanlık sistemi temelinde yürütüldü. Cizîrê kantonu eşbaşkanı Hediya Yûsif, 2004 yılında Baas rejimi tarafından tutuklanarak 2 yıl 3 ay  zindanda kaldı.

  

Rojava’dan Ortadoğu’ya Kadın Rengi

Rojavalı kadınlar, sadece yaratıcıkları ile değil mücadeleleri ile de Ortadoğu kadınlarına örnek oldular.  2013 yılında Arap, Süryani ve Kürt kadınların ortaklaşması ile Suriye Kadın İnisiyatifi kuruldu. Yine 8-9 Aralık 2015 tarihinde Derik kentinde yapılan Demokratik Suriye Kongresi ardından Demokratik Suriye Meclisi ilan edildi. Meclise eşbaşkan olarak İlham Ehmed seçildi. 5 Şubat 2016 tarihinde yapılan Suriye Kadın Konferansı ardından ise Özgür Suriye Kadın Konseyi’nin ilanı deklare edildi.

Rojavalı kadınlar yarattıkları kadın örgütlülüğü ile özgün kurumsallaşma ve komünler aracılığı ile kadın haklarının ve renginin yaşamsal kılınmasında ciddi adımlar attılar ve atıyolar da.

Kadınların uzun soluklu mücadelesi ile Rojava’da yılın 365 günü 8 Mart havasında geçiyor.

 

 

Nazdar Ebdi-Qamişlo/ANHA

Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net – www.lekolin.info - www.navendalekolin.com

 

Parveke

TAGS(ETIKETLER): ROJAVA  DA  365  GUN  BOYUNCA  8  MART  

Bu Yazıya Henüz Yorum Eklenmemiş.